برج خلیفه دبی، بدون تردید یکی از مشهورترین آسمان‌‌خراش‌ها و بناهای ساخت بشر است. ابرسازه‌ای در شهر مدرن و پرزرق و برق دبی که سه عدد برج ایفل و دو عدد ساختمان امپایر استیت در آن جا می‌شوند و نوک آنتنش تا سطح زمین، ۱۵ درجه اختلاف دما دارد. وقتی تصاویر دبی را در دهه‌های قبلی نگاه می‌کنیم و سرعت پیشرفت خیره‌کننده‌ٔ شهر را می‌بینیم، قانع می‌شویم که همه چیز در این سرزمین، خیلی سریعتر از حد انتظار اتفاق می‌افتد. حتی ساخت یک برج هشتصد و خرده‌ای متری که به سمبلی برای این برهوت سابق و مگاسیتی امروز تبدیل شده است! 

برج خلیفه دبی | اطلاعات کامل برج خلیفه

برج خلیفه دبی 

پروژهٔ ساخت برج خلیفه دبی از زمستان ۲۰۰۴ کلید خورد، در پاییز ۲۰۰۹ نمای ساختمان و تأسیسات برج به اتمام رسید و ریزه‌کاری‌ها و فضای داخل برج یک سال بیشتر زمان برد و بالاخره در ژانویهٔ ۲۰۱۰ به صورت رسمی و در مجاورت قلب تجاری و اداری دبی، یعنی بلوار شیخ محمد بن راشد به بهره برداری رسید. این برج با ۸۲۸ متر ارتفاع (بدون آنتن)، رکورد بلندترین سازهٔ ساخت بشر را با اقتدار در اختیار دارد. رکوردی که دست نیافتنی بودنش، با تکمیل تدریجی آسمان‌خراش جاه‌طلبانهٔ عربستان (ملقب به برج جده)،‌ که در مطلب بلندترین برج جهان به آن اشاره کردیم، به سرعت در حال کمرنگ شدن است. اما جدا از ارتفاع خارق‌ العاده و شکافتن آسمان خاورمیانه، برج خلیفهٔ دوبی رکوردها و استانداردهای زیادی را جابجا کرده و بعید است که شهرت امروزش، تا سالیان سال کمرنگ شود. 

تعدادی از رکوردهای برج خلیفه دبی 

وقتی نزدیک به یک دههٔ پیش، از این هیولای غول‌پیکر فولادی و بتنی پرده برداری شد، علاوه بر رکورد ارتفاع که تا آن زمان در اختیار برج Taipei 101 در تایوان بود، اعداد و ارقام و عناوین دیگری هم شکسته شد و در سال‌های آینده، یک دوجین جایزه و دستاورد عمرانی و مهندسی به این سازهٔ‌ عجیب و غریب تعلق گرفت که موارد زیر، تنها مشتی نمونهٔ خروار هستند. 

  • بلندترین سازهٔ‌ کنونی ساخت بشر با ۸۲۹/۸ متر ارتفاع (۱/۸ متر ارتفاع آنتن)
  • بلندترین سازهٔ‌ ساخت بشر در کل تاریخ (قبلاً در اختیار یک آنتن مخابراتی ۶۴۶ متری در ورشوی لهستان بود)
  • بلندترین سازهٔ مستقل یا به اصطلاح Free Standing‌ که بدون ساختمان‌های کمکی سرپاست
  • بلندترین آسمان‌خراش با ارتفاع منارهٔ ۸۲۸ متر (سازهٔ تیز یا به قولی گنبد یا تاج بالای برج) 
  • مرتفع‌ترین محل نصب و طولانی‌ترین مسیر حرکت آسانسور در جهان (۵۰۴ متر)
  • بیشترین تعداد طبقات با ۱۶۳ عدد (پیش از این با ۱۱۰ طبقه در اختیار برج‌های تجارت جهانی در نیویورک بود)
  • بیشترین پمپاژ عمودی بتن در زمان ساخت (تا ارتفاع ۶۰۶ متری)
  • بلندترین سازهٔ جهان با فضاها و واحد‌های مسکونی 
  • مرتفع‌ترین نمای آلومینیمی و شیشه‌ای در جهان 
  • مرتفع‌ترین نایت‌کلاب جهان (در طبقه‌ٔ ۱۴۴ ام) 
  • مرتفع‌ترین رستوران جهان (در طبقهٔ ۱۲۲ ام و ارتفاع ۴۴۲ متری)
  • بلندترین مراسم آتشبازی تاریخ 
  • بزرگترین نمایش نور و صدا در تاریخ 

برج خلیفه دبی | اطلاعات کامل برج خلیفه

کاربری برج خلیفه دبی چیست؟

برج خلیفه در مقابل برخی از برج‌های معروف جهان که فقط کابرد مخابراتی یا صرفاً تجاری دارند، جزو سازه‌های همه منظوره محسوب می‌شود و واحدهای مسکونی، تجاری، هتل، رستوران، جاذبه‌های توریستی، تجهیزات مخابراتی و به قولی تمام کاربری‌ها و کمالات را در خود جمع کرده است. از همکف تا طبقهٔ ۳۹ ام برج، به هتل‌ معروف و اقامتگاه‌های لوکس آرمانی اختصاص دارد که مجموعه‌ای از واحدهای فوق‌العاده گرانقیمت (۱۴۴ واحد) هستند و دکوراسیون داخلی آنها توسط برند مشهور ایتالیایی یعنی جورجیو آرمانی طراحی شده‌ است.

از طبقهٔ ۳۹ تا طبقهٔ ۱۰۸ عموماً به واحدهای مسکونی اختصاص دارد و از ۱۰۸ تا ۱۵۴، مخصوص دفاتر و شرکت‌های تجاری و فضاهای اداری است. البته غیر از طبقات ۱۲۴، ۱۲۵ و ۱۴۸ ام که حکم سکوی تماشای شهر را دارند و همچنین طبقهٔ ۱۲۲ ام که در اختیار رستوران معروف برج یعنی At.mosphere است. تأسیسات و مکانیزمهای برج هم در طبقات ۱۵۴ تا ۱۶۳ جا خوش کرده‌اند.  

آیا طبقات برج خلیفه به نسبت ارتفاعش کم نیست؟ 

اگر بنا بود از طبقهٔ ۱۶۳ ام به بالا را هم جزو طبقات برج حساب کنیم، امروز این ساختمان را با ۲۰۹ طبقه می‌شناختیم. اما واقعیت اینست که طبقات ۱۶۳ ام به بالا، نه استفاده‌ٔ انسانی و نه کاربرد تأسیساتی دارند و وظیفهٔ آنها فقط تحمل وزن مخروط یا منارهٔ بالای برج است. در واقع چنین منارهٔ غول‌آسایی به یک فنداسیون عمیق و خیلی محکم نیاز دارد و این نیاز به لطف ۴۶ طبقهٔ خالی برطرف شده است. 

آیا ساخت برج خلیفه دبی تلفات انسانی داشته؟

گفته‌اند که در پروسهٔ ساخت اهرام مصر نزدیک به ۱۰۰۰۰ کارگر مشغول به کار بوده اند. برج خلیفه از بابت نیروی انسانی رکورد اهرام را زده و از ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ چیزی در حدود ۱۲۰۰۰ کارگر را که بیشترشان از جنوب آسیا بوده‌اند به استخدام درآورده است. اینطور که پیداست، در این مدت تنها یک کارگر سی و خرده‌ای ساله هندی از بین رفته که گزارشات رسمی علت را خودکشی عنوان کرده‌اند. اما شایعاتی هم هستند که رقم تلفات را بیش از اینها دانسته و وحشت کار در ارتفاع هشتصد متری را عامل ایجاد مشکلات روانی برای کارگران می‌دانند. مورد دیگر هم مربوط به یک خانم پرتغالی بوده که سال ۲۰۱۵ خودش را از طبقه ۱۴۸ ام برج خلیفه به پایین پرت کرده و احیاناً رکورد بلندترین سقوط آزاد از ساختمان به قصد خودکشی را شکسته است! 

برج خلیفه دبی | اطلاعات کامل برج خلیفه

در ساخت برج خلیفه دبی چقدر مصالح به کار رفته؟

برای ساخت بلندترین برج جهان، اعداد و ارقام درشت و اغراق‌آمیز مورد چندان عجیبی نیست. مثلاً طبق تخمین‌ها، بتن به کار رفته در ساخت برج حجمی برابر با ۳۳۰ هزار متر مکعب و وزنی معادل ۱۰۰ هزار فیل بالغ داشته و آلومینیم تعبیه شده در آن، با آلومینیم به کار رفته در پنج هواپیمای ایرباس ۳۸۰ برابر بوده است. یا اگر تیرآهن‌های فولادی برج را پهلو به پهلوی هم قرار دهیم، یک چهارم کمربند کرهٔ زمین را می‌پوشانند و تمام ۲۶ هزار پنل شیشه‌ای به کار رفته در نمای برج، همگی به صورت دستی بریده شده‌اند. 

فناوری‌های به کار رفته در برج خلیفه

خلیفه یکی از بهینه‌ترین ساختمان‌های دنیاست و به لطف تعدادی از بروزترین مکانیزمهای صرفه‌جویی در مصرف انرژی، امتیاز پایداری و به قولی Sustainability بالایی می‌گیرد. مثلاً روکش آلیاژ نقره که نمای ساختمان را پوشانده، عایق حرارتی فوق‌العاده‌ای ایجاد کرده و از هدر رفتن حرارت جلوگیری می‌کند. از آن طرف، در گرم کردن روزانه ۱۴۰ هزار لیتر آب، تماماً از پنل‌های خورشیدی استفاده می‌شود و حتی بخارات آب سیستم‌های تهویه‌، جمع‌‌آوری شده و برای آبیاری فضای سبز برج به کار می‌روند. 

شکل هندسی برج خلیفه از بالا 

وقتی از مقطع فوقانی به سازهٔ برج نگاه می‌کنیم، متوجه یک حالت سه پره و Y مانند در فنداسیونش می‌شویم که با حرکت به سمت بالا به تدریج از شکل سه گوشه خارج می‌شود و به یک مقطع دایره‌ای شکل میل می‌کند. حکمت این شکل و شمایل سه پره یا سه شاخه، در دو مورد اصلی خلاصه می‌شود. یکی استحکام بالای این شکل از فنداسیون و دیگری مناسب بودن این الگو برای ساختمان‌ هتل‌ها و ایجاد بهترین چشم‌انداز ممکن برای طبقات پایینی. البته مورد دیگری هم هست که این شکل سه برگی، یادآور گیاه مقاوم زنبق صحرایی است و حالتی نمادین دارد. گفته‌ای که چندان قابل استناد نیست و بیشتر به قصه‌ای برای حکمت‌آمیز کردن ماجرا و بازارگرمی شبیه است. یادآور شویم که این الگوی Y مانند در سازه‌های دیگری مثل CN Tower‌ و برج گرین‌لند ووهان و حتی برج جده هم به کار رفته‌اند و در آن مناطق، لزوماً خبری از زنبق صحرایی نیست! 

برج خلیفه دبی | اطلاعات کامل برج خلیفه

طراح برج خلیفه دبی چه کسی بوده است؟

معماری برج بر عهده یک شرکت سرشناس آمریکایی مستقر در شیکاگو به نام Skidmore, Owings & Merrill بوده که در ساخت آسمان‌خراش‌های معروف دستی بر آتش دارد و پروژه‌های عظیمی مثل برج گرین‌لند سنتر در ووهان و برج جین مائو و از همه مهمتر، برج جدهٔ عربستان (بلندترین برج جهان در آینده نزدیک) را در کارنامه‌اش دارد. صاحب و کارفرمای ساخت برج هم یک شرکت املاکی بزرگ به نام Emaar Properties است که از ۱۹۹۷ تأسیس شده و پای ثابت شرکت در پروژه‌های سنگین و مناقصه‌های عمرانی در قارهٔ آسیاست. 

ارزش ملک در برج خلیفه دبی چقدر است؟

از زمان تکمیل پروژه، سرمایه‌گذاران بسیاری در سودای خرید ملک در خارج از کشور خلیفه را به چشم خریدار و به عنوان یک سرمایه‌گذاری ایده‌آل زیر نظر داشته‌اند. اما همین که با قیمت‌های سرسام‌آورش مواجه شدند، از خیر آن گذشته‌اند. در همان سال ۲۰۰۹ و یک سال مانده به افتتاح برج، قیمت هر متر فضای اداری در برج ۴۳۰۰۰ دلار به بالا اعلام شد و قیمت هر متر از واحدهای مسکونی آرمانی از ۳۷۰۰۰ دلار به بالا بود. تقاضای زیاد و ایجاد حباب قیمت، برای مدت‌های طولانی، خریداران و سرمایه‌گذاران را متواری می‌کرد و هشتاد درصد واحدهای برج را خالی نگه می‌داشت. 

بحران اقتصادی و تغییر نام  

از بد روزگار، برج خلیفه درست دو سال بعد از رکود اقتصاد جهانی افتتاح شد و از آن طرف، ساخت‌ و سازهای بی‌رویه در دبی و بی‌شمار واحد خالی و بدون خریدار و انبوه پروژه‌های نیمه‌تمام، شهر را تا مرز ورشکستگی پیش برد. در حدی که دبی دست به دامن همسایه ثروتمندش یعنی ابوظبی شد و با حمایت مالی شیخ خلیفه بن زاید و چند میلیارد دلار کمک‌ مالی، بالاخره از آب و گل در آمد. همین قضیه باعث شد که نام اصلی پروژه که قرار بود در ابتدا برج دبی (بدون پسوند خلیفه) باشد، به Burj Khalifa تغییر پیدا کند. 

برج خلیفه دبی | اطلاعات کامل برج خلیفه

هتل آرمانی هتل بدون پذیرش

همانطور که اشاره کردیم، تعداد زیادی از واحدهای برج، در مالکیت برند آرمانی است و با عنوان شعبهٔ دوم هتل آرمانی شناخته می‌شود. شعبهٔ اول این هتل در شهر میلان قرار دارد و اینطور که پیداست، در آن از رسپشن یا پذیرش مرسوم در سایر هتل‌ها خبری نیست. یعنی مهمانان بعد از رزرواسیون اولیه، دیگر نیازی به مراجعه به پذیرش و ثبت ورود و خروجشان به شیوهٔ سنتی ندارند تا علاوه بر راحتی بیشتر، حس رفت و آمد به آپارتمان شخصی خودشان را داشته باشند. 

بزرگترین نمایش آبی تاریخ

این برج «ترین‌های» مختلفی را گرد هم آورده و یکی از آنها، عظیم‌ترین فوارهٔ هوشمند جهان است که در دریاچهٔ‌ اطرف برج تعبیه شده و با نام Dubai Fountain شناخته می‌شود. مساحت دبی فانتِین به اندازهٔ دو زمین فوتبال و در حدی بزرگ است که مردم داخلش قایق‌سواری می‌کنند و اینکه از کلمهٔ هوشمند استفاده کردیم، به این خاطر است که این فواره، یک فوارهٔ عادی نیست. دبی فانتین یک سیستم هوشمند نمایش آبی یا رقص آب است که ساختش ۲۱۸ میلیون دلار خرج برداشته و از ۶۶۰۰ لامپ و ۵۰ پروژکتور رنگی تشکیل شده و می‌تواند آب را تا ارتفاع ۱۵۰ متری به هوا بفرستد. 

نظافت بی‌ نهایت و منظرهٔ بی‌ انتها

گفته می‌شود که تمیز کردن شیشه‌های برج از بالا به پایین چیزی در حدود ۳ ماه زمان می‌برد و به محض اینکه اکیپ نظافت به انتهای کار می‌رسند و یک نوبت تمام شیشه‌ها نظافت می‌شوند، سه ماه گذشته و نوبت تمیزکاری بعدی فرا رسیده است! همچنین گفته می‌شود که در روزهایی که هوا صاف و بدون گرد و غبار است، از بالاترین ارتفاع برج می‌توان چشم‌انداز ۹۵ کیلومتر آنطرف‌تر را مشاهده کرد. بنابراین کارگران شیشه‌پاک‌کن برج، هر چقدر هم که از سختی کارشان در ارتفاع بگویند، منظره‌ای را می‌بینند که نصیب کمتر بنی‌ بشری می‌شود. در صورت تمایل به مهاجرت به کشورهای مختلف جهان، با نیلگام همراه باشید.